किन्दा आधारभुत पक्ष हेरेर किन्ने, कुन कम्पनीको सेयर मूल्य तीन हजार बढि जाने सम्भावना छ ती किनेर छोड्दा बजार बढ्दा कम्पनीको मूल्य बढ्दै जान्छ । बजारमा तीन कुराले काम गर्छ, एउटा ‘बाइ एट अ राइट टाइम’, ‘होल्ड फर सब्ट्यान्सियल पिरियड’ र ‘सेल एट अ राइट टाइम’ । यति अनुशरण गर्न सके पूँजी बजारबाट कमाउन सकिन्छ
---
जारले निश्चित अवधिमा आफ्नो बुलिश र बियरिश चक्रहरु पूरा गर्छ, मात्र यति हो कि यो पटक यो चक्रमा बुल हिट बैंकिङ क्षेत्रमा भएको छैन । बुल हिटको प्यार्टन फरक फरक सेक्टरमा पर्न सक्ला तर समग्र सूचकको बुलिश र वियरिश प्रवृत्तिमा फरक पर्दैन । बजार बुलिश हुँदा बजारले सधै नयाँ रेकर्ड बनाउने भएकोले थप माथि जान्छ
---
एनएलआइसीकै सेयर मूल्य पाँच हजार सात सय रुपैयाँ हुँदा कम्पनीको मूल्य आम्दानी अनुपात एक सय ३२ थियो । अहिले कम्पनीको सेयर मूल्य तीन हजार पाँचसयको हाराहारीमा छ भने यस्तो अनुपात ७० माथि नै छ । त्यसकारण तुलनात्मक रुपमा हेर्दा केही राम्रा बैंक अण्डरभ्यालु भएको मान्न सकिन्छ । तर जब बजारमा ‘डस्ट सेटल’ हुन्छ तब भने धेरै कम्पनी अण्डर भ्यालु हुन्छ
---
सेयर बजार बुलिस ट्रेण्डमा छ । नेप्से परिसूचक नौं सय २० भन्दा माथि छ, केही कम्पनीको सेयर मुल्य ओभर भ्यालुड भयो पनि भनिन्छ । लगानीकर्ताहरु थप सेयर किन्ने वा अब बेच्ने दोधारमा पनि छन् । बजारलाई निकै लामो समयदेखि सुक्ष्म रुपमा हेरिरहेका प्राविधिक र सैद्धान्तिक पक्षलाई समेत केलाउने विश्लेषक तथा लगानीकर्ता जीवन बस्नेतलाई बिजमाण्डू संवाददाता विजयराज खनालले सोधे, दीर्घकालिन लगानी गर्ने कम्पनी कसरी छान्ने ?
नेप्से परिसूचक अहिले नौं सय अकंभन्दा माथि छ, बजार बढेको पनि छ । तर लगानीकर्तालाई यतिबेला सेयर बेच्ने वा किन्ने कुन समय हो भनेर छुट्याउयन कठिन भइरहेको छ । तपाँईको सुझाव के हो ?
अहिले बेच्ने बेला होइन र किन्ने पनि होइन, होल्ड गर्ने समय हो । नेप्सेको रेखाचित्र हेर्ने हो भने अहिलेसम्म बनाएको रेखा आधिकारिक भयो, त्यसपछि भनेको भविष्य हो, जुन आधिकारिक होइन । हामी सबैले भन्छौ नि, बजार यहाँ पुग्छ वा त्यहाँ पुग्छ, त्यो भनेको गेसवर्क हो । उपलब्ध पुराना तथ्यांकको आधारमा नै गेस गरिएको हुन्छ र त्यो मोटामोटी मिल्छ पनि । जहाँसम्म तपाईको प्रश्न छ, हाम्रो बजार माथि जाने छ, किन्नको निम्ति राम्रा कम्पनीको सेयर निकै महंगो भइसकेको छ । त्यसैले भएको सेयर होल्ड गर्ने हो । तर बजार माथि जान्छ भने किन्न त भयो नि । किन्ने ठाउ पनि छ, जस्तो कि मध्यम किसिमका बैंकहरु जसको मूल्य हजार रुपैयाँभन्दा कम छ । यी कम्पनीहरुमा धेरै पूँजी पनि लगाउनु पर्दैन, तर यी कम्पनीमा नाफाको दर कम हुन्छ ।
अब यहाँ पनि सोच्नु पर्ने के छ भने मूल्य उच्च भइसकेका कम्पनीहरु नागरिक लगानी कोषलगायतको खरिद गर्ने हो भने त्यति नाफा लिन्छु भन्नु पनि काल्पिनिक हुन सक्छ । हामी भने अहिलेको समयमा बजारमा पस्दैनौं । बजारमा पसेर कम्तिमा पाँच गुणा आम्दानी हुने अवस्था छैन भने हामी इच्छुक हुँदैनौं । हामी न्युनतम बिन्दुमा नै बजारमा प्रवेश गरेका हौं । अब केही समय होल्ड गर्छाै ।
अहिले बजारमा कुनै अण्डर भ्यालु भएका कम्पनी छैन त लगानी गर्नको लागि ?
प्राविधिक विश्लेषण गर्दा चिलिमे जलविद्युत कम्पनीको सेयरको भ्यालु वास्तवमा एक हजार एक सय छ । अहिले कम्पनीको सेयर मूल्य दुई हजार दुई सय रुपैयाँ भन्दा बढी छ । अहिले कम्पनीको सेयर ओभर भ्यालु छ । तर विगतमा धेरै लामो समयसम्म यही कम्पनीको सेयर मूल्य आठ सयमा रह्यो । त्यतिखेर पनि चिलिमेको वास्तविक भ्यालु नौं सय थियो, त्यो अण्डर भ्यालु थियो । एभरेष्ट बैंक कै उदाहरण हेर्ने हो भने, दुई हजार माथि छ । तर कुनै बेला आठ सय नौं सय थियो । त्यतिखेर बैंक अण्डर भ्यालु थियो, अहिले मूल्य ओभर भ्यालु भइसकेको छ । अहिले कुनै पनि कम्पनी अण्डर भ्यालु भएका छैनन् ।
तर अहिलेसम्म पनि कतिपय कम्पनी अझै अण्डर भ्यालु भएका छन भन्ने विश्लेषण आउने गरेको छ त ?
अहिले केहीले नेपाल बैंक, प्राइम कमर्सियल बैंक लगायतलाई अण्डर भ्यालु भयो भनेका छन् । तर त्यसो होइन । अहिले कुनै पनि कम्पनीको सेयर मूल्य अण्डर भ्यालु भएको मलाई लाग्दैन, तर के हो भने बैंकहरुको सेयरको मूल्य आम्दानी अनुपात २२ देखि २५ रहेको छ । अन्य कम्पनीहरु जस्तो एनएलआइसीकै सेयर मूल्य पाँच हजार सात सय रुपैयाँ हुँदा कम्पनीको मूल्य आम्दानी अनुपात एक सय ३२ थियो । अहिले कम्पनीको सेयर मूल्य तीन हजार पाँचसयको हाराहारीमा छ भने यस्तो अनुपात ७० माथि नै छ । त्यसकारण तुलनात्मक रुपमा हेर्दा केही राम्रा बैंक अण्डरभ्यालु भएको मान्न सकिन्छ । तर जब बजारमा ‘डस्ट सेटल’ हुन्छ तब भने धेरै कम्पनी अण्डर भ्यालु हुन्छ ।
मूल्य आम्दानी अनुपातलाई मात्र आधार लिएर सेयर मूल्य अण्डर भ्यालु वा ओभर भ्यालु भयो भन्न मिल्छ ?
मिल्दैन । हामीहरु दुई तीन किसिमबाट हेर्छौ । जस्तो सोल्टी होटेलको मुल्यांकन गर्दा हामी एसेट बेस्ड भ्यालु (सम्पतीको आधार) लाई लिन्छौं, त्यसमा अन्य कुरा लागु हुदैन । बैंक तथा बीमा कम्पनीहरुको मुल्यांकन गर्दा पीइजी (प्राइस अर्निङ एण्ड ग्रोथ÷मूल्य आम्दानी र वृद्धि अनुपात) को आधारमा पनि हेर्छाै । यो अनुपात तीन भयो भने अति राम्रो, २.५ भयो भने राम्रो र दुई मुनि भयो भने ठिकै खालको हुन्छ ।
बजार बढेको बेला प्राविधिक विश्लेषणले काम गर्दैन भन्ने तर्क पनि छ, तपाई प्रावधिक पक्षलाई निकै जोड दिदै हुनुहुन्छ, वास्तविकता के हो ?
हामीले सेयर किन्दा सबै आधारभुत तयार पार्छाै, त्यसपछि त्यो प्राविधिक रुपमा माथि जान्छ कि जादैन भनेर हेर्छाै । यसलाई हामी दुई तरिकाबाट हेर्छाै, एउटा मार्केट डायनामिक्स अर्थात् बजार कहाँ छ भन्ने अध्ययन । अझै माथि जाने सम्भावना छ कि छैन, छ भने हाम्रो त्यहाँ सम्भावना भयो । दोस्रो त्यो क्षेत्रमा बुल हिट भएको छ कि छैन । बुल हिट हुँदा सेयर मूल्य पाँच हजार माथि पनि जाँदो रहेछ । नबिल त्यति राम्रो बैंक छ, तर सेयर मुल्य दुई हजारमा थन्किएको छ ।
नबिल र एभरेष्ट बैंकको तुलनामा बीमा कम्पनी त केही होइनन्, तर त्यो क्षेत्रमा बुल हिट भयो सेयरको मूल्य बैंकहरुको भन्दा बढ्यो । त्यसैले किन्दा आधारभुत पक्ष हेरेर किन्ने, कुन कम्पनीको सेयर मूल्य तीन हजार बढि जाने सम्भावना छ ती किनेर छोड्दा बजार बढ्दा कम्पनीको मूल्य बढ्दै जान्छ । बजारमा तीन कुराले काम गर्छ, एउटा ‘बाइ एट अ राइट टाइम’, ‘होल्ड फर सब्ट्यान्सियल पिरियड’ र ‘सेल एट अ राइट टाइम’ । यति अनुशरण गर्न सक्यो भने पूँजी बजारबाट कमाउन सकिन्छ ।
प्राविधिक विश्लेषण गर्दा चिलिमे जलविद्युत कम्पनीको सेयरको भ्यालु वास्तवमा एक हजार एक सय छ । अहिले कम्पनीको सेयर मूल्य दुई हजार दुई सय रुपैयाँ भन्दा बढी छ । अहिले कम्पनीको सेयर ओभर भ्यालु छ । तर विगतमा धेरै लामो समयसम्म यही कम्पनीको सेयर मूल्य आठ सयमा रह्यो । त्यतिखेर पनि चिलिमेको वास्तविक भ्यालु नौं सय थियो, त्यो अण्डर भ्यालु थियो । एभरेष्ट बैंक कै उदाहरण हेर्ने हो भने, दुई हजार माथि छ । तर कुनै बेला आठ सय नौं सय थियो । त्यतिखेर बैंक अण्डर भ्यालु थियो, अहिले मूल्य ओभर भ्यालु भइसकेको छ । अहिले कुनै पनि कम्पनी अण्डर भ्यालु भएका छैनन्
---
यस्तो अध्ययन त केही लगानीकर्ताले मात्रै गर्लान जो सँग प्राविधिक र सैद्धान्तिक ज्ञान छ । यस्ता ज्ञान नहुने सर्वसाधारण लगानी कर्ताले ‘बुल हिट’ कुन समूहमा हुन्छ भनेर कसरी हेर्न सक्छन ?
हेर्नुस्, सेयर बजारमा कतिपय प्रश्न अनुत्तरित छ । यो पनि त्यस्तै किसिमको प्रश्न हो । अमेरिकामै हेर्नु भयो भने त्यहाँ ११ किसिमका समूह छन्, अहिले त्यहाँ हेल्थ केयर सेक्टरमा छ । पहिलेको सम्रग बुलमा यो क्षेत्रमा थिएन तर अहिले त्यसमा देखियो । अब नेपालको सन्दर्भमा के भन्न सकिन्छ भने बजार बढ्नु पनि छ, अरु सेक्टरमा बुल हिट भइसक्यो, ती क्षेत्रभन्दा राम्रो कम्पनी बैंकिङमा छ ।
त्यसैगरि बजार पनि अब तीन सय देखि तीन सय ५० माथि जानु छ, यही कारण बैंकिङ सेक्टरमा अब हिट गर्छ भन्ने हो । तर आधार भने कुनै पनि छैन । खोज्नु हुन्छ भने त्यस्तो केही छैन । ओरियण्टल होटेल बढ्नु पर्ने कारण के छ ल भन्नुस । न त कम्पनीले ऋण तिर्छ न लाभांश दिन्छ । अब कारण के हो त सेयर मूल्य बढेको भन्दा त्यो क्षेत्रमा नै बुल हिट भएको हो । बजार घटेपछि हेर्नुस, त्यस्ता कम्पनीको अवस्था के हुनेछ । बजारले निश्चित अवधिमा आफ्नो बुलिश र बियरिश चक्रहरु पूरा गर्छ, मात्र यति हो कि यो पटक यो चक्रमा बुल हिट बैंकिङ क्षेत्रमा भएको छैन । बुल हिटको प्यार्टन फरक फरक सेक्टरमा पर्न सक्ला तर समग्र सूचकको बुलिश र वियरिश प्रवृत्तिमा फरक पर्दैन । बजार बुलिश हुँदा बजारले सधै नयाँ रेकर्ड बनाउने भएकोले थप माथि जान्छ ।
हामीले प्राविधिक पक्षबाट बजारलाई हेर्यौं, के आधारभुत पक्ष हेर्न आवश्यक छैन् ?
अहँ, अहिले हामीले बजारलाई आधारभुत पक्षबाट हेर्नुपर्ने समय सकिसकेको छ । अब फेरी बुल फर्किएर बजार तल आउँछ र डस्ट क्लियर हुन्छ, तब हेर्नुपर्छ । हामीले जहिले पनि आधारभुत पक्ष हेरेर सेयर किन्नु पर्छ, हाम्रो आधारमा सेयर किन्ने समय गइसकेको छ । आधारभुत पक्ष हेरेर सेयर किन्ने, प्राविधिक पक्ष हेरेर होल्ड तथा बिक्री गर्ने गर्नुपर्छ । अहिले बजारमा आधारभुत पक्ष पुरै वेवास्ता गर्दा हुन्छ । ब्याक अफ दि माइण्डमा यो कम्पनी राम्रो भनेर अलिकति सेयर बिक्री नगरि राख्छु भन्न सकिन्छ । तर अहिले नयाँ इन्ट्रि गर्न आधारभुत पक्ष मुल्यांकन गरौं भने त्यसरी खरिद गर्नुपर्ने सेयर नै भेटिदैन ।
अहिले बैंकमा चुक्तापूँजी बढ्छ भन्ने आधारले मात्र लगानीकर्ताहरुले लगानी बढाएको देखियो । तर चुक्तापूँजी बढाउन अनिवार्य नभएको समाचार सार्वजनिक भएपछि लगानीकर्ता केही विचलित पनि देखिए, अब उनीहरुले के गर्ने ?
यो जुन हल्ला आयो र राष्ट्र बैंकले स्पष्ट पार्यो नि, यो कस्तो हो भने हामी नेपालमा छौं र यस्ता भित्रि सुचना पाउँछौ वा कुनै स्रोतबाट नियामक निकायसँग पनि केही पहुँच राख्छौं । तर अमेरिकामा लगानी गर्नुपर्यो भने कसरी गर्छौ त, यस्ता सूचना त पक्कै पाउँदैनौं । त्यसैले यस्ता हल्ला, इन्साइडर इन्फरमेसन, राजनीतिक कारण, होप (आशा), यी सबैलाई तपाईले निकाल्नु पर्छ । यस्ता पक्षलाई आइसोलेसनमा राखेर बजारको अलग्गै विश्लेषण गरेर लगानी गर्नुपर्छ । यस्तो गर्दा तपाईलाई धेरै नाफा नहोला तर मर्कामा पर्नुहुन्न । अहिलेकै स्ट्याण्डर्ड चार्टर्ड बैंककै उदाहरण हेर्ने हो भने पनि हल्लाको भरमा मूल्य बढ्दा सेयर किनेका लगानीकर्तालाई केही घाटा भयो नि ।
तर हाम्रो बजार तपाईले भनेको जस्तो मात्रै छैन, सरकारले बजेट ल्याउँदा, सानातिना राजनीतिक सहमति हँुदा तलमाथि हुन्छ ?
बजेटले सकारात्मक केही कुरा दियो भने मानौं एक सय अंक बढ्ला र अहिलेको अवस्थामा नेप्से एक हजार माथि जाला । तर हामीलाई त अहिले नै थहा छ बजार एक हजार एक सय ७५ बिन्दु वरिपरि पुग्छ भन्ने । त्यो एक सय अंकको वृद्धि त कन्जुम भइगयो नि । तत्काल देखिनका लागि त केही असर देखिएला । तपाईहरु जुन कुरा भन्नुहुनछ नि राजनितिक कारण सुध्रियो, अर्थतन्त्र सुध्रियो तर त्यो यसैमा मिसिएको हुन्छ । एउटा उदहारण हेर्नुस्, नेप्से एक हजार एक सय ७५ पुग्न २०५७ सालको दुई सय पाँच बिन्दुबाट उकालो लागेको हो नि । यो २०५७ साल देखि २०६५ सालसम्ममा के सुधार भएको थियो र ? तर बजार त माथि गयो । हामीले जतिसुकै कुरा गरौं न, यो तर्क मात्र हो । बजारको ‘बेस्ट जजमेन्ट इज मार्केट इटसेल्फ’ ।
तर अहिलेको बुलिश ट्रेण्ड सुरु हुनु अघि नेप्से तीन सय बिन्दु आसपास हुँदा माओवादी शान्ति प्रक्रियामा प्रतिवद्ध छ भनेर विश्वस्त हुने आधार बन्यो, त्यसपछि अन्य राजनीतिक कारण जस्तो संविधान सभाको निर्वाचन पनि भयो, मधेसमा ससस्त्र विद्रोह गर्नेहरु सकिए, यस्ता कारणले पनि बजार बढाउन सहयोग गरेको होइन र ?
त्यसो होइन, म तपाईलाई बुझाउन सक्छु कि सक्दिन । तर कुरा के हो भने बजारलाई समग्रमा हेर्नु पर्छ । बजारको डायनामिक्सि हेर्नुपर्छ, बजार कसरी चल्छ भन्ने हेर्नुपर्छ । बजारमा जम्मा ‘फाइभ वेभ’ हुन्छ, बजार बढ्दा वा घट्दा दुवै समय त्यही पाँच छाललाई अनुसरण गर्छ । तपाईले यसपटकको बुलिश टे«न्ड शुरु भएको बिन्दुमा हेर्नुभयो भने त्यहाँ बजार घट्ने क्रममा फाइभ बेभ पुरा गरिसकेको देख्न सक्नु हुन्छ । अहिले बढ्ने क्रममा पनि अब फोर वेभ पुरा हुँदैछ । त्यसैले यस्तो कुरा हुने भएकोले त्यो शान्ति प्रक्रिया जस्ता राजनितिक कुरालाई अलग्गै लिइरहनु परेन । हो त्यसको प्रभाव हुन्छ, तर यही वेभमा समाहित भएर आउने हो, त्यो वेभ पुरा गर्न सहयोग पुर्याएको मात्रै हो । बजार निश्चित ट्रेण्डमा बग्ने भएकोले अन्य कुरा छोडेर बजारको ट्रेण्ड न्युनतम बिन्दु हुँदा प्रवेश गर्नुस् । कस्तो समयमा बजारमा यस्तो ट्रेण्डमा असर पर्छ भने युद्धको समयमा । मुख्यतया अन्तरदेशीय वा अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा युद्धहुँदा त्यसमा संलग्न वा असर पर्ने राष्ट्रको बजार प्रभावित हुन्छ ।
तपाई दीर्घकालिन उद्देश्यले लगानी गर्ने व्यक्ति, तर बजारमा अल्पकालमा लगानी गर्दा पनि फाइदा हुन्छ भने किन लामो समय पर्खने भन्ने सोच पनि छ ?
अल्पकालमा थोरै पैसा बन्छ र जोखिम पनि बढि हुन्छ । मानिसको स्वभाव निकै चञ्चल हुन्छ, त्यसैले घाटामा गएमा अन्य र्खच धान्न पनि समस्या पर्न सक्छ । जहिले पनि बजारमा ठूलो पैसा बनाउन दिर्घकाललाई नै हेर्नुपर्छ ।
दीर्घकालका लागि लगानी गर्दा तपाईको बजार रणनीति के के हुन्, अरु लगानीकर्तालाई पनि भनिदिनुस ?
कुन सेयर तीन हजार पुग्छ बुल हुँदा हेर्नुपर्छ । यतिको कुरा गर्ने मान्छेले तीन हजार माथि पुगेको सबै कम्पनीको सेयर खरिद गरेको होला नि भन्ने लाग्ला । तर बजार न्युनतम बिन्दुमा हुँदा कुन कम्पनीको तीन हजार सेयर मूल्य पुग्छ भन्न सकिदैन । मेरो कोर पोर्टफोलियोमा नागरिक लगानी कोष, एभरेष्ट बैंक, चिलिमे र सगरमाथा इन्स्योरेन्स गरेर चार कम्पनी छन् । तर कोषको मात्र सेयर मूल्य तीन हजार माथि पुग्यो । एभरेष्टमा पनि पाँच गुणा बढि कमाएको छु ।
मैले लगानी गर्दा लाइफ इन्स्योरेन्स, सोल्टी होटलको सेयर किन्न खोजेको थिएँ । सस्तोमा किनेर महंगोमा बेच्ने र कुन सेयर तीन हजार क्रस गरेर जान्छ खोज्ने यी दुई रणनीति लिनुपर्छ । सेयर किन्दा आधारभुत पक्षलाई हेरेकै थिएँ, सोल्टी होटेलकै कुरामा पनि मैले बिश्लेषण गर्दा कम्पनीको भ्यालुएसन दुई सय ३४ निस्किएको थियो, त्यसमा स्पेकुलेटिभ पोर्सन १० प्रतिशत राख्दा पनि भ्यालुएसन दुई सय ६० हाराहारीमा देखियो । कम्पनीको मूल्य दुई सय ६० भएमा किन्न भने, तर मूल्य तल आएन । मैले फेरी दुई सय ७० सम्म हल्न तयार भएँ तर मूल्य तल आएन र म छुटे । अंकित मूल्य १० रहेको यो कम्पनीको सेयर मूल्य छ सय रुपैयाँ हुनु भनेको छ हजार हो । त्यसैले यो कम्पनी मेरो रोजाईमा थियो ।
त्यसो भए लगानी गल्ती कहाँ कहाँ हुन्छ ?
सबैभन्दा ठुलो कुरा के हो भने, यो एउटा विद्याको साथसाथै व्यवसाय पनि हो । व्यवसायमा गल्ति पनि गरिन्छ । अहिले नै मैले बताएँ, सोल्टीको सेयर लिंदा दुई सय ७० मा च्याँखे थाप्नु भन्दा दुई ८० हालेको भए मैले पाउँथे । त्यस्तै, बजार बुलको टपमा पुग्दा पनि कसैले बजार अझै माथि जान्छ भनेर बसिरह्यो भने बेचेर ‘एक्जिट’ लिन सकेन वा बजार न्युन्तम हुँदा पनि ‘इन्ट्रि’ गरिएन भने गल्ति हुन्छ ।
तपाईले बजारबाट कमाउँदा कतिसम्म प्रतिफल पाउनु भएको छ र गुमाउदा कतिसम्म ?
मैले बजारबाट १० गुणासम्म कमाएको छु । लस भएको छैन । मूल्य पाँच गुणा बढि नपुगेकोका लागि म त्यसलाई ‘लस’ कै रुपमा लिन्छु । तर, मोनेटरी भ्यालुको आधारमा म घाटामा छैन । एक्कुमुलेटेड आधारमा मात्र होइन, कम्पनीहरुलाई अलग अलग गर्दा पनि मैले नोक्सान व्यहोरेको छैन । स्वतन्त्र छलफल गर्न समस्या छैन । गण्डकी बिकास बैंकको सेयर मैले सुरुमा लिदा कम्पनी सात, आठ करोडको थियो तर कम्पनीमा असी करोड जति पैसा थियो ।
मैले कम्पनीको सेयर एक सय ८० रुपैयाँमा लिएको थिएँ । कम्पनीले लाभांश दिन्छ, बोनस दिन्छ, हकप्रद पनि दियो तर प्राइस ज्याक अप हुँदैन । अहिले कम्पनी ३२ करोडको भएको छ भने कम्पनीको सेयर मूल्य करिब दुई सय २० छ । मलाई मोनिटरीवाइज लस छैन । तर पाँच गुणा बढि कमाइ हुनुपर्छ भनेर सोच राख्ने भएकोले मैले लसको रुपमा लिएको छु ।
कानुनविद् काशीराज दाहाल सरकारले समाज र जनस्तरको आवश्यकता अध्ययन गरेर अहिलको विधेयक ल्याएको भए सहज रुपमा कार्यन्वयन हुने बताउँछन्। तर, राज्यले नै समाज परिवर्तन गर्न कानुन बनाएको हो भने विधेयकलाई कडाइका साथ कार्यान्वयन गनुपर्ने उनको तर्क छ।
